Nieuwsbrief mei 2017

 

In deze nieuwsbrief

 

‘Tabak is gezond... Het is goed voor de longen, verhelpt hoofdpijn en reinigt het lichaam….’

Althans dat is de mening van Rembert Dodoens, plantkundige en arts uit de Zuidelijke Nederlanden van de zestiende eeuw. In zijn Cruydeboeck uit 1554 schrijft Dodoens uitgebreid over de heilzame werking van tabak, een product dat toen nog maar net was geïntroduceerd in Europa. Destijds geloofde men oprecht in de geneeskrachtige werking van tabak. Nu weten we wel beter.

Het boek van Dodoens (versie 1644) is één van de pareltjes uit onze Bijzondere Collecties die u tot en met 18 juni kunt bekijken in de Universiteitsbibliotheek. Deze mini-expositie maakt deel uit van de tentoonstelling Kruidenrijk waar we samen met het Centre Céramique en het Natuurhistorisch Museum Maastricht de mooiste historische kruidenboeken uit onze collecties laten zien. In deze nieuwsbrief leest u meer over deze exposities.

Lees verder over hoe we onze Bijzondere Collecties gebruiken in het medische en rechtenonderwijs. En over de artikelen die studenten schrijven voor Wikipedia, over historische reisverslagen en aparte, vreemde ‘psychologieboeken’. U vindt in deze nieuwsbrief een impressie van onze bijdrage aan de Museumnacht Maastricht 2017 met als thema de toekomst van het boek. We kijken terug op onze deelname aan de Maastricht Antiquarian Book & Print Fair en uiteraard ontbreekt ook ons adoptieprogramma niet met foto’s van een onlangs gerestaureerde in Maastricht gedrukte almanak. Ten slotte krijgt u alvast een voorproefje van een bloemlezing over Pierre Kemp die dit najaar zal verschijnen.

 

Ik wens u veel lees- en kijkplezier.

 

Drs. Odin L.M.J. Essers

Conservator Bijzondere Collecties Universiteit Maastricht

---

Museumnacht Maastricht 2017: Spoken Word

Ook in 2017 hebben we met onze Bijzondere Collecties actief deelgenomen aan de Museumnacht Maastricht. In de vorm van een Spoken Word voerden zeven studenten op vrijdag 7 april rond middernacht in Boekhandel Dominicanen verschillende performances op.

Thema was dit maal de toekomst van het boek. Inspiratie haalden de studenten uit sprookjesboeken en historische sciencefiction uit onze collecties.

Studenten over de avond en onze Bijzondere Collecties: 
 

"I loved performing at the Dominicanenkerk - it's a once-in-a-lifetime opportunity and such a beautiful place.
Visiting the Special Collections made me feel like a kid in a candy shop, barely able to believe my eyes among all those old and fascinating books."
Lisette Lowe 
 

"I genuinely enjoyed to take part in the Spoken Word event this year as part of the Museumnacht Maastricht.
(…) Definitely a success story with no end in sight"
Jonas Neubert 
 

"Having the freedom to perform any kind or artistic work from our own inspiration is a great opportunity. Performing in the Dominicanenkerk has a sort of magic, surrounded all over by books and with a sacred and mystical atmosphere.
Similarly, having the privilege to visit Maastricht University’s Special Collections was like a travel to the past and was amazing to have the opportunity to go through books, some of them more than hundred years old."
The Time Travel Book Group

"I hope to attend the Spoken Word event next year and encourage anyone interested to be part of it.
I have gained so much from this event in such a small period and hope to be back next year!"
Dilara Sancar

 

Hieronder een impressie van de avond:

---

Bijzondere Collecties in het onderwijs

Op woensdag 1 februari opende rechtshistoricus dr. Bram van Hofstraeten het blok ‘Comparative legal history of the Meuse-Rhine region’ in onze Parlour.

Studenten bestudeerden zeventiende- en achttiende-eeuwse juridische werken uit onze collecties en kregen tevens een rondleiding met nadruk op de omvangrijke collectie juridica.

 

Bronvermelding: Anselmo, A., Rommelius, J., & Balthasar (Brussel). (1662). Tribonianvs Belgicvs sive dissertationes forenses ad belgarvm principvm edicta quæ potissimum in utroque foro, tam ecclesiastico, quàm sæculari, allegantur, & usitantur ... : Additæ sunt res judicatæ in ... Belgii conciliis, nec non aliarum curiarum sententiæ.Brvxellis: Typis Balthasaris Vivien.

Bronvermelding: Anselmo, A., Henricus (Antwerpen), & Cornelis (I, Antwerpen). (1701). Antonii Anselmo I.C.Antverpiensis Commentaria ad perpetuum edictum serenissimorum Belgii principum Alberti et Isabellæ evulgatum 12. Iulii. M.DC.XI. : Varijs interpretationibus, & declarationibus consilij collateralis,(Editio tertia, dimidiâ plus parte, plurimis in locis auctior, & indice coposiore, locupletior, tersior, & castigatior.). Antverpiæ: apud Henricum & Cornelium Verdus.

---

Op maandag 12 juni vindt de opening van een keuzeblok over kunst en geneeskunde
plaats in de Universiteitsbibliotheek (UB). Onder de titel ‘Maakt beleving van kunst
je een betere dokter?’ wordt wekelijks een ander thema aangesneden vanuit de driehoek kunst, geneeskunde en de zintuigen.

Het blok wordt ingevuld met trainingen, onderzoek, workshops, lezingen en interviews. De UB verzorgt deze blokopening samen met de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences en draagt bij met rondleidingen en opdrachten over anatomische atlassen in de
Bijzondere Collecties van de Universiteit Maastricht (UM).

Bronvermelding beide afbeeldingen: Vesalius, A. (1725). Andreae vesalii invictissimi caroli v. imperatoris medici opera omnia anatomica & chirurgica. Lugduni Batavorum: Apud Joannem du Vivie.

---

Bijzondere Collecties
in het onderwijs: Wikipedia

In 2017 continueren we onze samenwerking met de Faculty of Arts and Social Sciences en Wikimedia NL binnen het MaRBLe-blok On Expedition.

Ook nu weer schrijven studenten op Wikipedia over onze prachtig geïllustreerde reisboeken. Hieronder twee voorbeelden van artikelen uit 2016:

• Carl Peter Thunberg

• John Gabriel Stedman

Meer informatie: projectpagina

---

Samen met de Faculty of Psychology and Neuroscience organiseerden we in april en mei het blok Historical Book Review.

Een groep van 25 studenten schreef op Wikipedia reviews over aparte, vreemde of enigszins afwijkende psychologieboeken uit onze Bijzondere Collecties.

Meer informatie: projectpagina

---

Een derde samenwerking tussen faculteit, Universiteitsbibliotheek (UB) en Wikimedia is het blok Style and Modernity van de Faculty of Arts and Social Sciences.

In dit blok over de geschiedenis van de westerse kunst in de negentiende en twintigste eeuw onderzoeken studenten begrippen als stijl, moderniteit, modernisme en avant-garde, onder meer aan de hand van boeken uit de Bijzondere Collecties. Meer dan 70 studenten hebben rondleidingen en introducties in Wikipedia gekregen en zijn aan de slag gegaan met historische literatuur op Wikipedia.

Meer informatie: projectpagina

---

Stichting Pierre Kemp 

 

BELET 

Al is het haast te laat

en gaan mijn voeten niet meer verheugd

over 't relief van de straat

als in mijn jeugd,

mijn ogen kijken nog jong

uit mijn oud portret.

Maar waar ik vroeger zo om zong,

geeft nu belet.

 

Pierre Kemp, uit: Emeritaat, 1959

 

Dit jaar is het 50e sterfjaar van Pierre Kemp. De UB heeft zijn bibliotheek, platencollectie, revuetaferelen en sinds kort ook zijn bureau en platenkast in beheer. In het najaar zal een nieuwe bloemlezing verschijnen, waarvoor directeur UB Ingrid Wijk en Kemp-biograaf Wiel Kusters de mooiste gedichten kiezen. Dit gedicht is alvast een voorproefje voor alle liefhebbers.

 

Dedicatie aan Michiels van Kessenich, burgemeester van Maastricht van 1937 tot 1967

 

Bronvermelding: Kemp, P. (1959). Emeritaat. 's-Gravenhage: Stols.

---

Terugblik Maastricht Antiquarian Book &
Print Fair 2017 (MABP)

Op 10, 11 en 12 maart organiseerden wij samen met het Centre Céramique en het Regionaal Historisch Centrum Limburg een expositie over kruidenboeken in onze collecties en die van het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Hieronder een impressie van onze stand.

Heeft u de MABP gemist en wilt u onze kruidenboeken graag bekijken, bezoek dan de expositie Kruidenrijk. Meer informatie over deze tentoonstelling vindt u elders in deze nieuwsbrief.

---

Een bijzondere paraplu

Wilt u ook een blikvanger zijn en tegelijkertijd de regen trotseren? Dat kan onder deze bijzondere paraplu.

De paraplu is ontworpen door kunstenares Astrid Verkoijen uit Cadier en Keer en verbeeldt het ontstaan van de UM en de Bijzondere Collecties.

Mocht u zelf geïnteresseerd zijn in deze paraplu, dan kunt u contact opnemen met het secretariaat (E: ub-secretariaat@maastrichtuniversity.nl of T: 043 388 5000). De paraplu kost € 24,50.

---

Exposities

Kruidenrijk: de mooiste historische kruidenboeken uit drie Maastrichtse collecties

Bekijk tot en met 3 september de mooiste historische kruidenboeken uit Maastrichtse collecties in drie mini-exposities. Aan de hand van de mooiste en meest representatieve exemplaren geven we u een inkijkje in diverse thema’s uit de historie van kruidenboeken. Bezoek daarnaast ‘The Beauty of Botanical Drawing’ van botanisch illustratrice Esmée Winkel.

Drie mini-expo’s zijn te bezoeken in:

• Centre Céramique- De mooiste kruidenboeken uit de historische collectie van Centre Céramique.– Avenue Céramique 50 (2de etage)

• Natuurhistorisch Museum Maastricht – Voorbeelden van het medisch gebruik van kruiden door de eeuwen heen – De Bosquetplein 7. Toegangsprijs museum.

• Universiteitsbibliotheek – Internationale uitwisseling van kennis rondom kruidenboeken  – Grote Looiersstraat 17 (begane grond)

• Universiteit Maastricht - ‘The Beauty of Botanical Drawing’ – Minderbroedersberg 4-6 (begane grond)

---

Rassenwaan: Museum Ursulinenconvent Eijsden

Tot 31 augustus vindt in het voormalige ursulinenklooster in Eijsden de expositie Rassenwaan plaats. Bekijk boeken over frenologie, over ras en politiek en religieuze werken waaronder een encycliek, een statenbijbel, een koran en meerdere boeken van de Thora. Alle uit onze Bijzondere Collecties.

Bronvermelding boeken: Scheve, G. (1852). De phrenologie, of de leer om zich zelven en anderen te kennen, door redeneringen, bewijzen en voorbeelden gestaafd. Leiden: D. Noothoven van Goor. Signatuur: MU PD cIII 14.

 

Meer informatie: Stichting Biowetenschappen en Maatschappij. (2017). Rassenwaan: het misbruik van de wetenschap in racisme. Geraadpleegd op 24 april 2017.

---

Adopt-a-book

Koppel uw naam op een originele manier aan de Universiteit Maastricht. Bekijk met ons
de boeken die in slechte conditie verkeren en adopteer het boek dat u
aanspreekt.

U kunt er als adoptant trots op zijn dat u daarmee een bijdrage levert aan het behoud van erfgoed met grote waarde voor maatschappij, onderwijs en onderzoek.

Hieronder een in Maastricht gedrukte almanak die door het ‘Adopt-a-book’-programma van de ondergang is gered.

- voor de restauratie -

- na de restauratie -

Almanak (na 1794). In bezit van de Stadsbibliotheek / Centre Céramique

 

Onder de noemer Adopt-a-herbal kunt u sinds kort ook adoptant worden van een historisch kruidenboek uit een van onze collecties. Zo kunnen we de Herbarius of Cruydtboek van Nylandt op dit moment niet gebruiken voor onderwijsdoeleinden omdat studenten het boek niet meer kunnen raadplegen door de slechte staat waarin het verkeert. 

Meer informatie over onze kruidenboeken vindt u elders in deze nieuwsbrief.

Wilt u zelf een boek adopteren of een adoptie cadeau doen, neem dan (via de wepagina Adopt-a-book) contact met ons op.

---

Tot slot

 

Helpt u ons ook mee om de erfgoedcollecties toegankelijk te maken en te houden? Als Vriend van het Academisch Erfgoed Maastricht Fonds maakt u verschillende projecten mogelijk. Met de hulp van onze vrienden hebben we unieke boekwerkjes kunnen laten restaureren en jaargangen van tijdschriften digitaal doorzoekbaar laten maken.

Als vriend kunt u rekenen op exclusieve uitnodigingen voor exposities en colleges. Steun ons vanaf € 50 per jaar, of met een eenmalige donatie.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze nieuwsbrief? Wilt u vriend worden van het Academisch Erfgoed Maastricht Fonds of een boek adopteren? Neem dan gerust contact op met conservator Odin Essers.

Hartelijk dank voor uw warme belangstelling voor en bijdragen aan het Academisch Erfgoed Maastricht!


T +31 43 388 5027
E odin.essers@maastrichtuniversity.nl 


Bezoek onze website op: http://umlib.nl/aemfonds

 

Het logo van deze nieuwsbrief is een detail uit Transfer Design, een van de twaalf choreografische fantasieën van Pierre Kemp, gemaakt in 1931. 

---

Deze nieuwsbrief bevat helemaal onderaan een persoonlijke link waarmee u uw abonnement kunt beheren.

Indien u iemand anders wilt attenderen op onze nieuwsbrief, stuur dan niet deze e-mail door, maar verwijs naar het AEMF nieuwsoverzicht. Daar staat een overzicht van alle nieuwsbrieven en kan men zelf een abonnement nemen.