In de NRC van 1 maart jl. schetste Robbert Dijkgraaf een supermarkt waar wetenschappers hun boodschappenwagentje volgeladen kunnen afrekenen tegen een all-in-prijs. Maar die prijs is wel inclusief 21% BTW, terwijl voor de gewone boodschappen over het algemeen maar 6% wordt afgedragen aan de staat. Vreemd voor een land dat zich uitspreekt om een sterke kenniseconomie te willen hebben.

Het boodschappenwagentje van de wetenschapper ligt vol met toonaangevende, wetenschappelijke tijdschriften en databases die nodig zijn om hen en hun studenten kennis te laten opdoen en verder te ontwikkelen. Bijna al deze wetenschappelijke informatie is louter via digitale weg te raadplegen. De toegang wordt in Nederland door de samenwerkende universiteitsbibliotheken via gezamenlijke licenties met uitgevers geregeld. Op dit moment is in Nederland op de toegang tot deze voor de wetenschap essentiële kennisbronnen het standaardtarief van 21% van toepassing, terwijl nog geen tien jaar geleden (toen de wetenschappelijke tijdschriften nog op papier werden uitgegeven) het verlaagde BTW-tarief van 6% gold. Wordt het geen tijd dat Nederland samen met de Europese collega’s besluit tot verlaging van het tarief?

Dit past namelijk uitstekend in de het streven van de EU om de Europese economie te ontwikkelen tot een zeer concurrerende, sociale en groene markteconomie. Hiervoor is wetenschappelijke kennis nodig. Er is ruim 70 miljard euro binnen het Horizon 2020 programma beschikbaar om de excellentie in het Europees onderzoek te vergroten en te zorgen voor onderzoek van wereldklasse om Europa’s concurrentievermogen op de lange termijn veilig te stellen. Door toepassing van een lagere heffing kan Europa op voorsprong komen in de digitale groeimarkten die juist gestimuleerd moeten worden. Digitale diensten en goederen, zoals het digitaal uitgeven stimuleren de onderlinge kennis, cultuur en wetenschap en democratie sterker dan analoge processen dat kunnen. Door middel van het verlagen van het tarief op toegang tot wetenschappelijke informatie steunt de EU daadkrachtig deze ambities.

Al in 2003 heeft een groot aantal Europese landen, waaronder Nederland, zich uitgesproken voor het vrij toegang geven tot kennis. Staatssecretaris Dekker heeft zich recent uitgesproken voor het vrij en openbaar toegang geven tot onderzoekuitkomsten die in Nederland met publiek of publiek/privaat geld zijn gefinancierd. Deze onderzoekuitkomsten worden wereldkundig gemaakt in de wetenschappelijke tijdschriften. Het is dan ook een eerste logische stap om de huidige barrières van beperkte toegang af te breken door het verlagen van het BTW-tarief. Hiermee gaan we stilaan op weg naar een samenleving waar wetenschappelijke kennis vrij voor iedereen beschikbaar is.

 

Drs. I.M. Wijk
Directeur Universiteitsbibliotheek Universiteit Maastricht,
tevens voorzitter landelijk licentieberaad UKB

Pin It on Pinterest

Shares

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: