Verder op weg naar een lerende beweging

Description

Het Generiek Kompas geeft zorgorganisaties de ruimte om zelf te bepalen hoe zij de kwaliteit van bestaan zichtbaar maken en deze informatie gebruiken om te leren en te ontwikkelen.

Het doel van dit vervolgonderzoek is om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de kwaliteitsbeelden ten opzichte van het eerste verslagjaar 2024. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre de kwaliteitsbeelden zich verder hebben ontwikkeld als instrument om inzicht te geven in de kwaliteit van zorg, de relatie met de kwaliteit van bestaan en de bijdrage aan de lerende beweging in de ouderenzorg. De resultaten laten zien dat de kwaliteitsbeelden over verslagjaar 2025 grotendeels hetzelfde zijn als die over verslagjaar 2024. De verwachte ontwikkeling naar kwaliteitsbeelden die het leerproces van organisaties zichtbaar maken is vooralsnog beperkt.

In de kwaliteitsbeelden ligt de nadruk op het beschrijven van de uitgevoerde activiteiten gekoppeld aan de bouwstenen. Veel minder zichtbaar is hoe organisaties tot de in het kwaliteitsbeeld beschreven inzichten zijn gekomen, welke kwaliteitsinformatie zij hiervoor hebben gebruikt, hoe hierover gezamenlijk is gereflecteerd en hoe dit heeft geleid tot ontwikkelingen. Ook komen eerder geformuleerde ontwikkelpunten zelden terug. Hierdoor blijft het lastig om te beoordelen hoe organisaties daadwerkelijk leren en zich ontwikkelen.

Het blijft vaak onduidelijk hoe en met wie het kwaliteitsbeeld tot stand is gekomen en slechts in de helft van de kwaliteitsbeelden wordt benoemd dat zorgprofessionals hierbij betrokken waren. Bovendien wordt in het merendeel van de kwaliteitsbeelden niet beschreven dat deze wordt gebruikt als instrument voor reflectie, leren en kwaliteitsverbetering. Daarmee lijkt de ontwikkeling zich vooralsnog vooral te richten op het kwaliteitsbeeld als product, terwijl de ontwikkeling van het kwaliteitsbeeld als leerinstrument nog achterblijft. Juist daarin ligt een grote opgave voor de komende jaren.

Op basis van dit vervolgonderzoek zijn vier aanbevelingen geformuleerd om het kwaliteitsbeeld beter af te stemmen op de bedoeling van het Generiek Kompas.

• Ten eerste, maak het kwaliteitsbeeld een gezamenlijk leerinstrument in plaats van een verantwoordingsdocument.
• Ten tweede, richt het kwaliteitsbeeld niet op alle kwaliteitsvraagstukken, maar op een paar relevante kwaliteitsvraagstukken en maak de volledige leer- en ontwikkelcyclus zichtbaar.
• Ten derde, kies daarbij bewust voor valide en betrouwbare kwaliteitsinformatie, benut bestaande data en ervaringsverhalen beter en kom in een volgend kwaliteitsbeeld terug op de eerder ingezette verbeteringen.
• Voor de doorontwikkeling van het Generiek Kompas geldt de aanbeveling om het begrip kwaliteit van bestaan verder te verfijnen, zodat duidelijker wordt welke kwaliteitsinformatie hiervoor passend is.